EN

106C-2 · 106C-3

नोंदणी व नाव आरक्षण

२०२६ च्या दुरुस्तीने सहकारी गृहनिर्माण संस्था नोंदणीसाठी एक सुव्यवस्थित दोन-टप्प्यांची प्रक्रिया सुरू केली आहे: प्रथम नाव आरक्षित करा, त्यानंतर दोन महिन्यांत नोंदणीसाठी अर्ज करा. निबंधकाने नाव-आरक्षण अर्जावर ३० दिवसांत उत्तर देणे आवश्यक आहे.

HPF च्या २०+ अ‍ॅडव्होकेट्सच्या चमूद्वारे समर्थित·अखेरचे अद्यतन: २ जुलै २०२६·स्रोत: राजपत्र क्र. ३६६, २२ जून २०२६
Form Y-1Form Y-2Form Y-3Section 154B-2Section 154B-3

टप्पा १ — नाव आरक्षण (नियम १०६सी-२)

नोंदणीपूर्वी मुख्य प्रवर्तकाने प्रस्तावित संस्थेचे नाव सह, उप किंवा सहायक निबंधक, सहकारी संस्था यांच्याकडे आरक्षित करणे आवश्यक आहे.

  • नमुना वाय-१ (नवीन गृहनिर्माण संस्थेसाठी) किंवा नमुना वाय-२ (संस्थांच्या संघासाठी किंवा सहकारी गृहनिर्माण संघटनेसाठी) दाखल करा.
  • अर्ज हातपोच, नोंदणीकृत डाकेने किंवा इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने सादर करा.
  • पहिले नाव आधीच घेतले गेले असल्यास पर्याय म्हणून पसंतीक्रमानुसार जास्तीत जास्त ४ पर्यायी नावे नमूद करा.
  • निबंधक नमुना वाय-३ नोंदवहीत अनुक्रमांकासह अर्जाची पोच नोंदवतात.
  • निबंधकाने अर्ज ३० दिवसांत निकाली काढणे आवश्यक आहे — मंजूर करून किंवा लेखी कारणांसह नाकारून.

नाव आरक्षणासाठी कागदपत्रे — नवीन गृहनिर्माण संस्था (नमुना वाय-१)

  • मुख्य प्रवर्तकाची निवड करणाऱ्या प्रवर्तकांच्या सभेचे स्वाक्षरीकृत इतिवृत्त.
  • त्या सभेला उपस्थित असलेल्या प्रवर्तकांची उपस्थिती यादी.
  • मुख्य प्रवर्तकाला प्राधिकृत करणाऱ्या ठरावाची प्रमाणित प्रत.
  • वास्तुविशारदाने प्रमाणित केलेले बांधकाम प्रारंभ प्रमाणपत्र किंवा इमारत पूर्णत्व प्रमाणपत्र (भाडेकरू सह-भागीदारी संस्थेसाठी किंवा परिसर संस्थेसाठी).
  • किंवा: वास्तुविशारद-प्रमाणित तात्पुरता ले-आउट आराखडा, किंवा मंजूर ले-आउट आराखडा (भाडेकरू मालकी संस्थेसाठी).

नाव आरक्षणासाठी कागदपत्रे — संघ / महासंघ (नमुना वाय-२)

  • मुख्य प्रवर्तकाची निवड करणाऱ्या सर्वसाधारण सभेचे इतिवृत्त, तसेच उपस्थित पदाधिकाऱ्यांची यादी.
  • सभांना उपस्थित राहण्यासाठी व कागदपत्रांवर स्वाक्षरी करण्यासाठी दोन पदाधिकाऱ्यांना प्राधिकृत करणारे किमान ५ संस्थांचे (संस्थांच्या संघासाठी) किंवा किमान २ संस्था/कायदेशीर संस्थांचे (सहकारी गृहनिर्माण संघटनेसाठी) ठराव.
  • प्रत्येक घटक संस्थेच्या किंवा कायदेशीर संस्थेच्या नोंदणी प्रमाणपत्राची प्रत.
  • सर्व घटक संस्था एकाच ले-आउटचा किंवा भूखंडाचा भाग असल्याचे प्रमाणित करणारे वास्तुविशारदाचे प्रमाणपत्र.

टप्पा २ — नोंदणी (नियम १०६सी-३)

नाव आरक्षण मंजूर झाल्यानंतर मुख्य प्रवर्तकाने दोन महिन्यांच्या आत नोंदणीसाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे. अर्ज मराठी, हिंदी किंवा इंग्रजी भाषेत असावा.

दोन महिन्यांचा कालावधी निबंधक नाव आरक्षण मंजूर करतात त्या तारखेपासून सुरू होतो — अर्जाच्या तारखेपासून नव्हे. ही मुदत चुकल्यास नाव-आरक्षण प्रक्रिया पुन्हा नव्याने सुरू करावी लागते.

नोंदणीसाठी कागदपत्रे

  • मुख्य प्रवर्तकाची स्वाक्षरी असलेला नमुना वाय-१ मधील अर्ज.
  • संस्थेच्या प्रस्तावित उपविधींच्या दोन प्रती.
  • भागभांडवलात योगदान दिलेल्या व्यक्तींची यादी, योगदानाच्या रकमा व भरलेल्या प्रवेश शुल्कासह.
  • संस्थेच्या खात्यातील जमा शिल्लक दर्शवणारे बँकेचे प्रमाणपत्र.
  • आर्थिक सक्षमता योजना — संस्थेचे कामकाज आर्थिकदृष्ट्या सक्षम कसे राहील याचे स्पष्टीकरण, तसेच खरेदी, संपादन किंवा हस्तांतरण करावयाच्या कोणत्याही स्थावर मालमत्तेचे वर्णन.
  • नोंदणी शुल्क (शुल्क तक्ता पाहा — सदनिका संख्येनुसार ₹२,५०० ते ₹१०,०००).

नोंदणी शुल्क तक्ता (नियम १०६सी-३(२)(ड))

संस्थेचा प्रकारनोंदणी शुल्क
भाडेकरू मालकी गृहनिर्माण संस्था₹५,०००
भाडेकरू सह-भागीदारी — २५ सदनिकांपर्यंत₹२,५००
भाडेकरू सह-भागीदारी — २६ ते ५० सदनिका₹५,०००
भाडेकरू सह-भागीदारी — ५१ ते २५० सदनिका₹७,५००
भाडेकरू सह-भागीदारी — २५० हून अधिक सदनिका₹१०,०००
इतर गृहनिर्माण संस्था₹५,०००
मागासवर्गीय व्यक्तींची गृहनिर्माण संस्था₹५०
लोक आवास योजना गृहनिर्माण संस्था₹५०
सहकारी गृहनिर्माण संघटना₹५,०००
संस्थांचा संघ₹५,०००

सादर करण्याची पद्धत

नोंदणी अर्ज निबंधकांकडे नोंदणीकृत डाकेने, हातपोच किंवा इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने सादर करता येतो (नियम १०६सी-३(३)).

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

निबंधक अर्जात नमूद केलेल्या पर्यायी नावांचा पसंतीक्रमानुसार विचार करतील. त्यांपैकी कोणतेही उपलब्ध नसल्यास नवीन नावांसह नव्याने अर्ज करणे आवश्यक आहे.

या नियमांचा आपल्या संस्थेसाठी कसा उपयोग कराल?

ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी आहे. आपल्या विशिष्ट परिस्थितीसाठी पात्र अ‍ॅडव्होकेटचा सल्ला घ्या.

Source: Maharashtra Government Gazette, Part IV-B, No. 366, dated 22 June 2026 · Notification No. Sanini 0321/C.R.41/13-C, dated 18 June 2026

आपल्या संस्थेत हीच अडचण आहे?

नियम माहीत असणे वेगळे; तो प्रत्यक्षात लागू करून घेणे वेगळे.

Expert Jurist LLP महाराष्ट्रातील सहकारी गृहनिर्माण संस्था व त्यांच्या सभासदांना याच तरतुदींबाबत सल्ला देते — अनुपालन, सर्वसाधारण सभेची कार्यपद्धती, मागणी नोटीस व थकबाकी वसुली.

MCS नमुने, अनुपालन दिनदर्शिका आणि संपूर्ण उपविधी संग्रह — पूर्णपणे विनामूल्य.

नोंदणी व नाव आरक्षण — नियम 106C-2 · 106C-3 | २०२६ दुरुस्ती | SocietySeWA