106C-3(2)(d)
नोंदणी फी
नियम १०६सी-३(२)(ड) गृहनिर्माण संस्थांसाठी महाराष्ट्रातील नवीन नोंदणी शुल्क संरचना निश्चित करतो. शुल्क संस्थेच्या प्रकारानुसार आणि सदनिका संख्येनुसार टप्प्याटप्प्याने आहे — कल्याण-वर्ग संस्थांसाठी ₹५० ते मोठ्या भाडेकरू सह-भागीदारी संस्थांसाठी ₹१०,०००.
नोंदणी शुल्क तक्ता (१८ जून २०२६ पासून लागू)
| संस्थेचा प्रकार | सदनिका / युनिट संख्या | नोंदणी शुल्क |
|---|---|---|
| भाडेकरू मालकी गृहनिर्माण संस्था | कोणतीही | ₹५,००० |
| भाडेकरू सह-भागीदारी गृहनिर्माण संस्था | २५ पर्यंत | ₹२,५०० |
| भाडेकरू सह-भागीदारी गृहनिर्माण संस्था | २६ ते ५० | ₹५,००० |
| भाडेकरू सह-भागीदारी गृहनिर्माण संस्था | ५१ ते २५० | ₹७,५०० |
| भाडेकरू सह-भागीदारी गृहनिर्माण संस्था | २५० हून अधिक | ₹१०,००० |
| इतर गृहनिर्माण संस्था | कोणतीही | ₹५,००० |
| मागासवर्गीय व्यक्तींची गृहनिर्माण संस्था | कोणतीही | ₹५० |
| लोक आवास योजना गृहनिर्माण संस्था | कोणतीही | ₹५० |
| सहकारी गृहनिर्माण संघटना | कोणतीही | ₹५,००० |
| संस्थांचा संघ | कोणतीही | ₹५,००० |
गृहनिर्माण संस्थांचे प्रकार — स्पष्टीकरण
- भाडेकरू मालकी गृहनिर्माण संस्था: सभासद जमीन व इमारत या दोन्हींचे मालक असतात. जमीन संस्थेच्या मालकीची असते; सभासद भाग धारण करतात.
- भाडेकरू सह-भागीदारी गृहनिर्माण संस्था: विकासक/बिल्डर इमारत बांधतो; सदनिका खरेदीदार मिळून संस्था स्थापन करतात (महाराष्ट्रातील सर्वाधिक आढळणारा प्रकार).
- इतर गृहनिर्माण संस्था: यात गृह बांधकाम संस्था, गृह तारण संस्था आणि परिसर संस्था यांचा समावेश होतो.
- मागासवर्गीय संस्था: केवळ अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, इतर मागासवर्ग (ओबीसी) किंवा विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (व्हीजेएनटी) यांच्या सदस्यांनी स्थापन केलेल्या गृहनिर्माण संस्था.
- लोक आवास योजना संस्था: शासनाच्या सामूहिक गृहनिर्माण योजनेअंतर्गत स्थापन झालेल्या संस्था.
- सहकारी गृहनिर्माण संघटना: एकाच ले-आउटमधील किंवा भूखंडावरील स्वतंत्र गृहनिर्माण संस्थांनी स्थापन केलेली शिखर संस्था.
- संस्थांचा संघ: समान ले-आउट किंवा पायाभूत सुविधा असलेल्या किमान ५ संस्थांचा महासंघ.
शुल्क कसे व केव्हा भरावे
नोंदणी शुल्क नियम १०६सी-३ अंतर्गत सादर केलेल्या नोंदणी अर्जासोबत भरले जाते. शुल्क भरल्याचा पुरावा म्हणून मूळ कोषागार चलन अर्जाला जोडणे आवश्यक आहे.
शुल्क शासकीय कोषागारात भरले जाते. नोंदणी अर्ज दाखल करताना नमुना वाय-१ सोबत चलनाची प्रमाणित प्रत किंवा मूळ चलन जोडणे आवश्यक आहे.
प्रवेश शुल्क (प्रति सभासद ₹५००) हे नोंदणी शुल्कापेक्षा वेगळे आहे. नोंदणी शुल्क एकदाच, शासकीय कोषागारात भरले जाते. प्रवेश शुल्क मात्र प्रत्येक सभासद संस्थेलाच भरतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रकरण ११-ब मध्ये गृहनिर्माण संस्थांसाठी शुल्क संरचना विशेषतः अद्ययावत करून संहिताबद्ध करण्यात आली आहे. २०२६ चे नियम ती एकाच समर्पित तक्त्यात एकत्रित करतात.
या नियमांचा आपल्या संस्थेसाठी कसा उपयोग कराल?
ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी आहे. आपल्या विशिष्ट परिस्थितीसाठी पात्र अॅडव्होकेटचा सल्ला घ्या.
Source: Maharashtra Government Gazette, Part IV-B, No. 366, dated 22 June 2026 · Notification No. Sanini 0321/C.R.41/13-C, dated 18 June 2026
मागील
नोंदणी व नाव आरक्षण
106C-2 · 106C-3
पुढील
सभासदत्व — नियमित, सहयोगी व तात्पुरते
106C-4 · 106C-5 · 106C-6
आपल्या संस्थेत हीच अडचण आहे?
नियम माहीत असणे वेगळे; तो प्रत्यक्षात लागू करून घेणे वेगळे.
Expert Jurist LLP महाराष्ट्रातील सहकारी गृहनिर्माण संस्था व त्यांच्या सभासदांना याच तरतुदींबाबत सल्ला देते — अनुपालन, सर्वसाधारण सभेची कार्यपद्धती, मागणी नोटीस व थकबाकी वसुली.
MCS नमुने, अनुपालन दिनदर्शिका आणि संपूर्ण उपविधी संग्रह — पूर्णपणे विनामूल्य.