SocietySeWA Legal Desk
“Always with you on the path of justice.”
Sahakar News Desk · societysewa.in
देखभाल खर्चाची विभागणी: सोसायटीत प्रत्येक आकार कसा वाटावा
Maintenance Charges Split in Housing Society: Rule 106C-12
दर महिन्याला सोसायटीचे बिल एकाच एकूण रकमेत येते आणि सदस्य तोच प्रश्न विचारतात: काही बाबींसाठी लहान सदनिकेला मोठ्या सदनिकेएवढेच पैसे का लागतात, तर काही बाबींसाठी कमी का? ही विभागणी समितीच्या मर्जीवर अवलंबून नसते. २०२६ च्या नियमांनी प्रत्येक आकारणीचा आधार ठरवून दिला आहे.
तरतूद काय सांगते
नियम १०६सी-१२(३) नुसार व्यवस्थापक समितीने सदस्यांमध्ये आकारणीची विभागणी "पुढील आधारावर काटेकोरपणे" करणे आवश्यक आहे. रोजच्या मुख्य बाबी अशा:
- •सेवा शुल्क: सदनिकांच्या संख्येनुसार समान.
- •मालमत्ता कर: स्थानिक प्राधिकरणाने ठरविल्याप्रमाणे; सामायिक क्षेत्राचा हिस्सा प्रत्येक सदनिकेच्या चटई क्षेत्रानुसार.
- •पाणी शुल्क: मंजूर इमारत आराखड्यानुसार प्रत्येक सदनिकेतील नळ/जोडण्यांची एकूण संख्या आणि आकार यानुसार.
- •कार पार्किंग: सर्वसाधारण सभेने ठरविलेल्या दराने.
- •विमा: प्रत्येक सदनिकेच्या चटई क्षेत्रानुसार; व्यावसायिक वापरासाठीचा अतिरिक्त हप्ता व्यावसायिक वापरकर्त्याने सोसावा.
- •भाडेपट्टा (लीज रेंट): प्रत्येक सदनिकेच्या चटई क्षेत्रानुसार.
- •सुविधा (क्लब, जिम, जलतरण तलाव): वापराप्रमाणे, म्हणजे ती सुविधा वापरणाऱ्यांनीच पैसे द्यायचे.
- •खेळाचे मैदान, बाग, जॉगिंग ट्रॅक: सदनिकांच्या संख्येनुसार समान.
- •लिफ्ट: लिफ्ट असलेल्या इमारतीतील सदनिकांमध्ये समान; इतर इमारती वगळून.
प्रत्यक्षात याचा अर्थ
एका सोसायटीत १ BHK आणि ३ BHK अशा दोन सदनिका आहेत असे धरा. सेवा शुल्क सदनिकांच्या संख्येनुसार समान वाटले जात असल्याने, आकार कोणताही असो, दोघेही सारखेच सेवा शुल्क भरतात. विमा आणि भाडेपट्टा चटई क्षेत्रानुसार असल्याने, जास्त चटई क्षेत्र असलेल्या ३ BHK चा त्यातील हिस्सा मोठा असतो. पाणी शुल्क मंजूर आराखड्यातील नळ व जोडण्यांच्या संख्येनुसार व आकारानुसार लागते, सदनिकेत किती माणसे राहतात यानुसार नाही.
सुविधांचे गणित वेगळे आहे. सोसायटीत जिम किंवा तलाव असेल, तर त्याचा खर्च सर्वांना नाही, तर फक्त वापरणाऱ्या सदस्यांना लावला जातो. इमारतीतील दुकानामुळे विम्याचा हप्ता वाढत असेल, तर तो अतिरिक्त भाग निवासी सदस्यांनी नव्हे, तर व्यावसायिक वापरकर्त्याने सोसायचा आहे.
समितीने यापैकी एखादी आकारणी याखेरीज इतर पद्धतीने वाटली, तर ती नियम १०६सी-१२(३) नुसार नाही. सोसायटी सदस्याकडून मुळात कोणती आकारणी करू शकते हे समजण्यासाठी सोसायटी सदस्याकडून कायदेशीररीत्या काय आकारू शकते हा लेख पहा. भोगवटेतर शुल्कासाठी १०% मर्यादेचे स्पष्टीकरण पहा.
तुमच्या समितीने काय करावे
१. प्रत्येक आकारणीचा आधार नियम १०६सी-१२(३) प्रमाणे नमूद करणारा आकारणीनिहाय तक्ता तयार करा. २. पाणी शुल्क मंजूर इमारत आराखड्यातील नळ व जोडण्यांशी पडताळून पहा. ३. कार पार्किंगचा दर सर्वसाधारण सभेपुढे ठेवा, कारण तो सभाच ठरवते. ४. क्लब, जिम आणि तलावाचा खर्च फक्त वापरणाऱ्या सदस्यांना लावा आणि वापरकर्त्यांची नोंद ठेवा. ५. सदस्यांना बिल सादर करताना प्रत्येक आकारणीचा आधार दाखवा.
तुमच्या संस्थेसाठी याचा अर्थ
नियम १०६सी-१२(३) नुसार सोसायटीच्या प्रत्येक आकारणीची सदनिकांमध्ये विभागणी ठरलेली आहे; समितीने प्रत्येक बिल याच आधारावर काटेकोरपणे वाटावे, मर्जीने नाही.
आपल्या संस्थेत हीच अडचण आहे?
अनुपालन आमच्यावर सोपवा — आणि संस्थेला कायदेशीर संरक्षण द्या.
वार्षिक सर्वसाधारण सभेची कार्यपद्धती, नोटीस व विषयपत्रिका, वैधानिक नोंदवह्या, अभिलेख आणि थकबाकी वसुली — महाराष्ट्रातील गृहनिर्माण संस्थांसाठी आमचे वकील हे काम पाहतात. आपल्या संस्थेची माहिती द्या; आम्ही तिच्यासाठी मोफत अनुपालन आढावा तयार करू.
कोणतेही बंधन नाही. आम्ही २४ तासांत उत्तर देतो.
सध्याच्या कायद्याबाबत सर्वसाधारण मार्गदर्शन म्हणून सोसायटीसेवा न्यूज डेस्कने लिहिलेले. हे शासकीय परिपत्रक किंवा आदेश नाही, आणि कोणत्याही विशिष्ट संस्थेसाठी कायदेशीर सल्लाही नाही.
General information for Maharashtra co-operative housing societies — not legal advice on any specific matter.
SocietySeWA Legal Desk
9 November 2026