SocietySeWA Legal Desk
“Always with you on the path of justice.”
Sahakar News Desk · societysewa.in
लेखापरीक्षा दोष दुरुस्ती अहवाल नमुना ओ: तीन महिन्यांची मुदत
Audit Rectification Report Form O: 3-Month Duty
लेखापरीक्षकाने तुमच्या संस्थेच्या हिशेबांवरील लेखापरीक्षा अहवाल सादर केला आहे आणि त्यात आक्षेप व सूचना नमूद आहेत. आता पुढे काय? अनेक समित्या अहवाल फक्त फाईलमध्ये ठेवतात आणि सर्वसाधारण सभेची वाट पाहतात. उपविधी 153 तेवढ्यावर थांबत नाही: कोणी काय तयार करायचे, कोणत्या नमुन्यात, आणि तीन महिन्यांची मुदत काय, हे त्यात ठरवले आहे.
तरतूद काय सांगते
संविधिमान्य लेखापरीक्षक व अंतर्गत लेखापरीक्षक यांच्याकडून लेखापरीक्षा अहवाल मिळाल्यानंतर सचिव, उपस्थित केलेले आक्षेप व केलेल्या सूचना यांवर लेखापरीक्षा दोष-दुरुस्ती अहवालाचा मसुदा तयार करतो. हा मसुदा महाराष्ट्र सहकारी संस्था नियम 1961 च्या नियम 73 खाली विहित केलेल्या "ओ" नमुन्यात असला पाहिजे. लेखापरीक्षा अहवाल मिळाल्याच्या तारखेनंतर भरणाऱ्या पुढच्या समितीच्या सभेपुढे सचिव हा मसुदा मंजुरीसाठी ठेवतो.
त्यानंतर उपविधी 153 सांगतो की लेखापरीक्षा दुरुस्ती समितीने "लेखापरीक्षा अहवालाच्या तारखेपासून तीन महिन्यांच्या आत" करायची आहे. समिती लेखापरीक्षा दुरुस्ती अहवाल निबंधकाकडे आणि संस्थेच्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेत सादर करते.
समितीने लेखापरीक्षा दुरुस्ती अहवाल निबंधकाकडे आणि वार्षिक सर्वसाधारण सभेत सादर केला नाही, तर समितीच्या सर्व सदस्यांनी अधिनियमाच्या कलम 146 खाली अपराध केला असल्याचे मानले जाईल आणि ते अधिनियमाच्या कलम 147 खाली दंडासाठी पात्र असतील, असे उपविधी 153(ब) मध्ये म्हटले आहे.
हा लेख अहवाल आल्यानंतरच्या टप्प्यापासून सुरू होतो. लेखापरीक्षकाची नियुक्ती कशी करायची, हे संविधिमान्य लेखापरीक्षक नियुक्तीवरील आमच्या लेखात दिले आहे. लेखापरीक्षकांपुढे पुस्तके व अभिलेख सादर करणे हे सचिवाचे वेगळे कर्तव्य उपविधी 152 मध्ये आहे.
प्रत्यक्षात याचा अर्थ काय
एक उदाहरण घ्या. संविधिमान्य लेखापरीक्षकाचा अहवाल 20 ऑगस्टचा आहे. तीन महिने अहवाल संस्थेला मिळाल्याच्या दिवसापासून नव्हे, तर अहवालाच्या तारखेपासून मोजायचे असल्याने दुरुस्ती 20 नोव्हेंबरनंतर होता कामा नये. सचिव या मुदतीच्या शेवटाची वाट पाहत नाही: "ओ" नमुन्यातील मसुदा अहवाल मिळाल्यानंतर भरणाऱ्या पहिल्या समिती सभेपुढे जातो आणि समिती तो मंजूर करते. त्यानंतर समिती लेखापरीक्षा दुरुस्ती अहवाल निबंधकाकडे आणि वार्षिक सर्वसाधारण सभेत सादर करते.
ही जबाबदारी फक्त सचिवाची नाही, तर समितीची आहे. सचिव मसुदा तयार करतो, पण समिती तो मंजूर करते, दुरुस्ती पूर्ण करते आणि अहवाल सादर करते.
तुमच्या समितीने काय करावे
- 1प्रत्येक लेखापरीक्षा अहवालावरील (संविधिमान्य व अंतर्गत) तारीख नोंदवा आणि तीन महिन्यांची मुदत दिनदर्शिकेत नोंदवून ठेवा.
- 2सचिवाला लेखापरीक्षा अहवालातील प्रत्येक आक्षेप व प्रत्येक सूचना यांचा समावेश असलेला दोष-दुरुस्ती अहवालाचा मसुदा "ओ" नमुन्यात तयार करायला सांगा.
- 3अहवाल मिळाल्यानंतरच्या अगदी पुढच्या समिती सभेच्या कार्यसूचीत हा मसुदा घ्या आणि तो मंजूर करून घ्या.
- 4लेखापरीक्षा अहवालाच्या तारखेपासून तीन महिन्यांच्या आत दुरुस्ती पूर्ण करा.
- 5लेखापरीक्षा दुरुस्ती अहवाल निबंधकाकडे सादर करा आणि वार्षिक सर्वसाधारण सभेपुढे ठेवा.
तुमच्या संस्थेसाठी याचा अर्थ
उपविधी 153: सचिवाने "ओ" नमुन्यात दोष-दुरुस्ती अहवालाचा मसुदा तयार करावा आणि समितीने अहवालाच्या तारखेपासून तीन महिन्यांत दुरुस्ती पूर्ण करावी.
आपल्या संस्थेत हीच अडचण आहे?
अनुपालन आमच्यावर सोपवा — आणि संस्थेला कायदेशीर संरक्षण द्या.
वार्षिक सर्वसाधारण सभेची कार्यपद्धती, नोटीस व विषयपत्रिका, वैधानिक नोंदवह्या, अभिलेख आणि थकबाकी वसुली — महाराष्ट्रातील गृहनिर्माण संस्थांसाठी आमचे वकील हे काम पाहतात. आपल्या संस्थेची माहिती द्या; आम्ही तिच्यासाठी मोफत अनुपालन आढावा तयार करू.
कोणतेही बंधन नाही. आम्ही २४ तासांत उत्तर देतो.
सध्याच्या कायद्याबाबत सर्वसाधारण मार्गदर्शन म्हणून सोसायटीसेवा न्यूज डेस्कने लिहिलेले. हे शासकीय परिपत्रक किंवा आदेश नाही, आणि कोणत्याही विशिष्ट संस्थेसाठी कायदेशीर सल्लाही नाही.
General information for Maharashtra co-operative housing societies — not legal advice on any specific matter.
SocietySeWA Legal Desk
16 November 2026